ەسكە سالساق, اتالعان جۇيە وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا كەدەندىك-ترانزيت بويىنشا, قاڭتار ايىنان ەكسپورت جۇيەسىندە جانە بيىلعى جىلدىڭ 1-ساۋىرىنەن باستاپ يمپورتتىڭ بارلىق تۇرلەرىنە ەنگىزىلگەن بولاتىن. بۇل اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ ەلىمىزدەن بولەك الەمنىڭ 95 مەملەكەتىندە ىسكە قوسىلعان.
جۇيەنىڭ باستى ارتىقشىلىعى سول – سىرتقى ساۋدا اينالىمىنا قاتىسۋشىلار بۇرىنعىداي قۇجاتتارىن اكەلىپ قاعاز جۇزىندە راسىمدەۋ جاسامايدى. ياعني, ينتەرنەت تورابى بار كەز-كەلگەن جەردە وتىرىپ قاشىقتىقتان-اق كەدەندىك راسىمدەۋ جاساپ, ءوز جۇگىن اۆتوماتتى تۇردە كەدەندىك تازارتۋدان وتكىزە الادى. كەدەندىك باج سالىعى سياقتى باسقا دا مىندەتتى تولەمدەردىڭ ەلەكتروندى تۇردە تولەنۋى جۇيەنىڭ بارىنشا اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەدى. وڭتايلاندىرىلعان باعدارلاما جۇك الۋشى مەن كەدەن قىزمەتىندەگى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ اراسىنداعى بايلانىستى ءۇزۋ ارقىلى جەمقورلىق سەبەپتەرىن دە تومەندەتكەن. وسى جۇيەنىڭ كومەگىمەن اقپاراتتى بەرگەن ساتتەن باستاپ, تاۋارلاردى راسىمدەپ بىتكەنگە دەيىنگى بارلىق پروتسەسستەرگە اۆتوماتتاندىرىلعان باقىلاۋ ورناتىلعان. بۇل ءوز كەزەگىندە وتاندىق كاسىپكەرلەر مەن سىرتقى ەكونوميكالىق ارىپتەستەر ءۇشىن قولايلى جاعداي تۋدىرىپ وتىر. «استانا-1» جۇيەسى ىسكە قوسىلعانعا دەيىن راسىمدەۋ جۇمىستارىنا بىرنەشە ساعاتتار جۇمسالسا, قازىر قۇجاتتار مەن تاۋارلار بارلىق تالاپتارعا ساي بولسا نە بارى 5-10 مينۋتتىڭ ىشىندە شارۋا بىتەدى.
اتالعان جۇيە جاسىل, سارى, كوك, قىزىل دالىزدەر ارقىلى جۇمىس ىستەيدى. ماسەلەن ءبىر عانا الماتى قالاسى بويىنشا كىرىستەر دەپارتامەنتىندە 10 مىڭنان استام راسىمدەۋ جاسالسا, سونىڭ 90 پايىزى كەدەن قىزمەتشىسىنىڭ قاتىسۋىنسىز, ياعني جاسىل ءدالىز ارقىلى وتكەن. ال جاسىل دالىزگە ساي كەلمەگەن جاعدايلاردا قوسىمشا كەدەندىك ساراپتاما, كەدەندىك قۇندى تەكسەرۋ نەمەسە تاۋاردىڭ كودىن تەكسەرۋ جۇمىستارى وتەدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي قۇجاتتار تەك 10 پايىزدى قۇراعان.
جۇيە جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرىمەن تانىسۋ ماقساتىندا ەلىمىزگە ارنايى كەلگەن جوبا جەتەكشىسى فابريس ميە الماتىداعى المالى-كەدەندىك راسىمدەۋ ورتالىعىندا بولدى. ونىڭ سوزىنشە «استانا-1» جۇيەسى ءوز جۇمىسىن باستاعالى بەرى ەلەۋلى ناتيجەلەر بايقالعان.
– بۇل جۇيە بيزنەس ۇدەرىسكە دە سەرپىن بەرەتىن جوبا. الەمنىڭ كوپتەگەن وزىق ەلدەرى وسى باعدارلامانى پايدالانادى. گرۋزيا سياقتى كەيبىر مەملەكەتتەر اتالعان باعدارلاما نەگىزىندە حالىقارالىق ساۋدا-ساتتىق, بيزنەس سالاسىندا جوعارى ناتيجەگە جەتىپ وتىر. قازاقستاننىڭ اتالمىش ەلەكتروندى راسىمدەۋ جۇيەسىندەگى العاشقى قادامى جامان ەمەس. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە 100 پايىز ناتيجە بولا سالمايدى. بارلىق جەتىستىكتەر ۋاقىت پەن تاجىريبە ارقىلى كەلەتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. جاقىن وڭىرلەردەگى ەلدەرمەن سالىستىرساق قازاقستاننىڭ بۇل باعىتتاعى باستامالارى ناتيجەلى دەپ انىق ايتا الامىز. پوست كەڭىستىكتەگى ەلدەردى الىپ قارار بولساق بالتىق ەلدەرى, مالدوۆا, تۇركمەنستان سىندى مەملەكەتتەردە بۇل جۇيە بار. دەگەنمەن, قازاقستاندا ىسكە اسىپ وتىرعانى ەڭ سوڭعى ۇلگىدەگى بارىنشا جاڭارتىلعان باعدارلاما. جۇيە تولىقتاي اياققا تۇرار بولسا ەكونوميكالىق باسقارۋ ىسىندە كوپ يگىلىكتەرگە قول جەتكىزۋگە بولادى. بۇل دەگەنىڭىز بيزنەستىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ جاقسارۋىنا دا زور سەپتىگىن تيگىزەدى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز ەنگىزىلگەن جۇيەنى باقىلاپ قولداۋ تانىتۋ, – دەيدى فابريس ميە.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
